Citaatrecht, wat betekent dat?

Wanneer een tekst geschreven wordt worden er soms gedeeltes letterlijk overgenomen van een bestaande tekst. De regels voor het overnemen van kleine stukjes tekst, het citeren hiervan, staan beschreven in het citaatrecht.

Een citaat is een overgenomen gedeelte van een bestaande tekst. 
Allereerst zullen we de citaatregelingen beschrijven. Er zijn 3 verschillende soorten citaatregelingen opgesteld, dit zijn de volgende:

  • De “gewone citaatexceptie”, dit geldt voor schrijvers in het algemeen. Er zijn uitzonderingen waarbij zonder toestemming van de rechtmatige schrijver of geldelijke vergoeding teksten mogen worden overgenomen. Het gaat hierbij wel om slechts een citaat van de al bestaande tekst.

  • De “overname van tekst van pers naar pers” regels bedoelt voor journalisten en de vele andere nieuwsbronnen. Indien er toestemming gegeven is kunnen artikelen in zijn geheel overgenomen worden.

  • Non-commerciële onderwijs, citeren in verband met lesmateriaal. Het gaat hierbij meestal over het overnemen van grote stukken tekst. De regel hierbij is wel dat de overgenomen tekst ten goede moet komen van het onderwijs. Het is niet bedoeling dat overbodig veel tekst wordt overgenomen welke afwijken van het benodigde.

Soorten citaten

Naast een citaat in de vorm van tekst bestaan er ook andere soorten citaten. Het klankcitaat en beeldcitaat zijn hier voorbeelden van. Klankcitaat is een gedeelte van een bestaand muziekstuk. Een beeldcitaat is het gebruik van één afbeelding uit een album met meerdere of een kleinere versie van een bestaande afbeelding.

Bronvermelding

In dit artikel zullen wij ons vooral richten op citaat in de vorm van tekst. Een citaat moet passen in de tekst waarvoor het gebruikt wordt. 
Uiteraard moet de bron onder de tekst vermeld worden, de rechtmatige eigenaar van de tekst waar een gedeelte als citaat uit is gehaald wordt de bron genoemd. Bronvermelding is het vermelden van de naam van de officiële en daarmee rechtmatige eigenaar van de tekst en dus het citaat en daarbij de plaats waar de tekst vandaan komt.

Wanneer er in eerste oogopslag geen naamsvermelding zichtbaar is van het te citeren stuk, kan niet zomaar bij de bronvermelding “kon ik niet vinden” of iets dergelijks neergezet worden. Soms is de naamsvermelding van de rechtmatige eigenaar van de tekst boven- of onderaan de tekst of pagina geplaatst. Bekijk dus goed de gehele pagina, online of in een krant, tijdschrift of iets dergelijks. De bronvermelding is zeer belangrijk om schending van het citaatrecht en schending van de persoonlijkheidsrechten van de rechtmatige eigenaar van de tekst tegen te gaan.

Indien de rechtmatige eigenaar van de tekst zijn tekst nog niet gepubliceerd heeft, dan mag uit deze tekst ook geen citaat worden gepubliceerd worden wanneer deze tekst op de een of andere manier in handen komt van derden, ook niet met bronvermelding.


Persoonlijkheidsrechten

De rechtmatige eigenaar van een tekst bezit zogenoemde persoonlijkheidsrechten, daarom is bronvermelding zeer belangrijk indien een citaat gebruikt wordt uit een gepubliceerde tekst. Het is verboden om teksten van een ander te gebruiken om vervolgens deze zonder bronvermelding en onder eigen naam te publiceren. Dit is schending van het citaatrecht en de persoonlijkheidsrechten van de rechtmatige eigenaar van de tekst.


Parafraseren

Het herformuleren, ook wel parafraseren genoemd is wel toegestaan. Parafraseren in de vorm van een citaat. In dit geval hoeft het citaat niet tussen aanhalingstekens geplaatst te worden. Er wordt immers een tekst herformuleert en je neemt niet een gedeelte in zijn geheel en letterlijk over.

Juridisch advies

Wenst u juridisch advies omtrent het citaatrecht of zijn uw persoonlijkheidsrechten geschonden? Neem dan contact op met de advocaat voor auteursrecht. De advocaat voor auteursrecht kan u voorzien van een goede tips en u ondersteunen in de eventuele zaak rondom het citaatrecht.

 

Weet u niet zeker of u een zaak heeft?

085-773 70 73

(Lokaal tarief)

  1. Bel onze intakebalie
  2. Vertel kosteloos uw juridische probleem
  3. De juiste advocaat wordt gezocht
  4. De advocaat neemt vrijblijvend contact met u op